Inkowie
Inkowie – w okresie prekolumbijskim twórcy imperium ze stolicą w Cuzco, obejmującego na początku XVI wieku dzisiejszą Kolumbię, Ekwador, Peru, Chile, częściowo Boliwię i Argentynę. Dzieje pochodzenia i wczesna historia państwa Inków ukryta jest głównie w legendach, których podstawy mają bardziej charakter mityczny, aniżeli oparty na rzeczywistych wydarzeniach. Wiele współczesnych ludów andyjskich wywodzi swe pochodzenie od mitycznych przodków, którzy mieli wyłonić się ze znajdujących się w ziemi otworów i miejsca te traktowane były jako naturalne świątynie, wokół nich organizowano obrzędy religijne. Odwiedzając wieś po wsi w poszukiwaniu żyznych pól, trafili ostatecznie do doliny Cuzco, z której wyparli dotychczasowych mieszkańców. Stopniowo zaczęli też zmuszać najbliższych sąsiadów do składania danin w zamian za gwarancje zachowania wolności. Dopiero 5 władca z dynastii Inków, zaczął podbijać ziemie położone poza doliną Cuzco. Prawdziwe podboje Inków, zaczęły się na początku XV wieku za panowania Viracocha Inca, przy udziale jego uzdolnionych wojskowo stryjów, którzy udoskonalili taktykę militarną.